ب ـ ۲. سازماندهی و مرجع؛

نتایج اعمالی که در مراحل گذشته ذکر شد، در این مرحله آشکار می گردد. برای سازماندهی مواد در این مقطع باید به چند نکته توجه داشت.

نخست آن که سازماندهی باید به گونه ای صورت پذیرد که درعین آشنایی دانش آموزان با کاربرد رده بندی در نظم دهی اطلاعات، مانعی برای دسترسی وی به اطلاعات نباشد. دوم این که      می توان در کتابخانه های کوچک آموزشگاهی از رده بندی های غیر متعارف ( همانند رده بندی بر اساس موضوع، قطع و حتی رنگ ) استفاده نمود. و نکته آخر این است که می توان از فهرست کتابخانه نسخه هایی تهیه نمود و آن ها را بین دانش آموزان یا سواد آموزان پخش نمود. در واقع این نسخ کار برگه دان یا فهرست رایانه ای را انجام می دهد.

اما اهمیت بخش مرجع ــ یا به بیان دقیق تر کار مرجع ــ  در این فرایند بسیار مهم و حیاتی است. معلم ـ کتابدار در واقع نقش راهنمایی را بازی می کند که دست سواد آموز را گرفته و به اعماق دنیای دانش می برد. اگر وی فردی آگاه و مطلع از راه نباشد، به طور حتم هم خود و هم سواد آموز را گمراه خواهد کرد. پس شایسته آن است که در انتخاب وی دقت کافی به عمل آید تا فعالیت گروهی از افراد، با نابخردی های وی به هدر نرود.

معلم ـ کتابدار در طی یک روز با سئوالات متعددی روبرو می گردد. اما هنر وی تنها پاسخ دادن به این سئوالات نیست، بلکه ایجاد پرسش های بیشتر و نشان دادن مسیر برای یافتن پاسخی درخور کار حقیقی وی می باشد. در حقیقت پاسخ به یک سئوال در فرایند سوادآموزی پایه ای جای می گیرد، اما ایجاد مهارت برای طرح سئوال و یافتن پاسخ آن در فرایند سوادآموزی اطلاعاتی جای می گیرد. برای این منظور، لازم است وی احاطه کافی بر مطالب درسی و غیر درسی آموزشگاه را داشته باشد. او می تواند با مطالعه سرفصل های درسی هر پایه و ثبت سئوالات مربوط به آن ها و سپس تحلیل سئوالات، به این مهم دست یابد. ضمن آن که می تواند با معرفی منابعی که مفید است ( حتی در صورت عدم وجود در کتابخانه ) عمق بیشتری به سواد پایه ای سواد آموزان بدهد.