| تبليغات | X |
سال 86 هم گذشت. سال سختی بود برای کتاب و اهالی کتاب.
سالی که ابتدایش آن نمایشگاه سرد و بی روح بود در بدترین مکان ممکن. عدم حضور ناشران قدرتمند هم تلخی این نمایشگاه به اصطلاح بین المللی کتاب را افزون کرد.
سالی که در آن، کتابفروشی ها بسته شدند تا ما جماعت عاشق کتاب بهت زده به درب بسته انتشارات ثالث و بقیه کتابفروشی ها بنگریم و لحظه ای خیال کنیم مشغول تماشای فیلم فارنهایت 451 هستیم !
سالی که در آن چندین و چند کتاب مجوز چاپ مجدد نگرفتند و چندین کتاب هم پس از پخش جمع آوری شدند تا ما جماعت عاشق کتاب پشت ویترین خالی و بی روح کتابفروشی ها در به در دنبال کتابی جدید و خوب باشیم !
سالی که پایان آن همراه شد با افاضات مقاماتی که معتقدند باید کتابهای منفی و کم ارزش را از کتابخانه های عمومی سراسر کشور جمع آوری کرد ( و لابد سوزاند ) تا لرزشی در تن ما اهالی کتابداری ایجاد شود و به یاد قوانین اولیه کتابداری بیفتیم ؛ کتاب برای استفاده است ... و ترسی در ما ایجاد شود که نکند فردا روزی کتاب ها را با زنجیر به پایه میز وصل کنند و صاحبان کتب کم ارزش را همراه آن کتب بسوزانند !
امسال هم، خوب و بد، گذشت. امید داریم به سال جدیدی که می آید. چه کنیم که به امید زنده ایم ما انسان های عصر مدرن. چه کنیم که اگر این امید هم در جعبه پاندورا نبود، معلوم نبود اکنون چگونه زندگی می کردیم. امیدی که شاید خیالی رنگارنگ بیش نباشد.
راستی داشت فراموشم می شد ...... سال نو مبارک !
تا بدین جا، به سئوالات مقدماتی مطرح شده در قسمت اول در حد امکان پاسخ داده شد. اکنون و در این بخش تلاش می کنم تا به بررسی مسئله تاثیر دروس موضوعی غیرکتابداری در رشد و پرورش یک کتابدار آگاه بپردازم تا جنبه های مختلف این مسئله را آشکار نمایم.
اما این تنها پوسته و روبنای جذاب قضیه است. اگر بررسی مبسوط و کاملی به عمل بیاورید متوجه خواهید شد این آشنایی نه تنها موجب فزونی اطلاعات دانشجو نمی گردد بلکه بیشتر موجب آشفتگی و سردرگمی اطلاعاتی وی می گردد. در واقع وی، نماد کامل این قول معروف است که « فلانی اقیانوسی از اطلاعات است اما به عمق یک انگشت » .
در حقیقت این دروس به قصد آشنایی نخستین با دروس اصلی رشته انسانی در نظر گرفته شده است تا دانشجو با بررسی و غور بیشتر در هر یک از این دروس موضوعی بدل به کتابدار متخصص گردد تا نیاز های اطلاعاتی پژوهشگران را در آن رشته خاص بر طرف سازد. اما موانعی چند بر سر راه این فرایند وجود دارد که عملکرد آن را مختل و ناقص می سازد. نخستین مانع مربوط به اساتیدی است که برای این دروس انتخاب می شوند. این اساتید محترم تنها در رشته مورد نظر تخصص دارند و اغلب از مبانی و اصول کتابداری بی اطلاع می باشند، بنابراین تنها می توانند مقدماتی از درس مورد نظر را ارایه دهند که از لحاظ کاربردی چندان مفید فایده یک دانشجوی رشته کتابداری و اطلاع رسانی نیست. به طور مثال اغلب اساتیدی که درس مبانی علم حقوق را تدریس می نمایند بدون توجه به هدف آموزشی، مشتی اطلاعات راجع به معانی حقوق و قانون، مبانی حقوق، مکاتب حقوقی و ... ارایه می دهند که تنها دانشجوی کتابداری را سردرگم تر می نماید بی آن که باعث گردد وی در مواقع ضروری ( مانند زمانی که مراجعه کننده ای متخصص در کتابخانه ای تخصصی، از وی اطلاعاتی راجع به فلان مسئله حقوقی بخواهد ) پاسخ گوی مراجعه کننده باشد. البته این مسئله خود برآمده از این نقص است که منبعی مربوط به درس مورد نظر ــ با توجه به نیاز دانشجوی غیر متخصص ــ وجود ندارد. باز، این مسئله نیز از آن جا نشأت می گیرد که ما در ایران اساتیدی برای تهیه و تدارک این گونه منابع نداریم، یعنی کتابدارانی که در یک موضوع متخصص محض باشند.
دومین مانع، به عدم همکاری سایر اساتید و بی علاقگی آنان به این گونه دروس باز می گردد. آن گونه که گفته شد تاثیر گذاری در دروس یاد شده، نیازمند همکاری و مشارکت دیگر اساتید کتابداری به خصوص اساتید مرجع می باشد. آنان می توانند با تحقیق و پژوهش در دروس مورد نظر، منابع و مراجع اصلی آن را شناسایی و اقدام به طرح سئوالاتی فرضی برای پاسخ گویی به وسیله همان مراجع نمایند. سپس این سئوالات را در اختیار استاد درس مزبور قرار دهند تا در هر جلسه درسی، پس از آشنایی با مقدمات یک قضیه به عنوان تمرین آن ها را در اختیار دانشجو قرار دهد تا کار نظری و کار عملی در کنار همدیگر، موجب افزونگی اطلاعاتی دانشجو گردند. البته دور از نظر داشتن مسائلی همچون؛ عدم وجود منابع تخصصی در دروس موضوعی، عدم همکاری با اساتید دیگر به دلایل شخصی، عدم تمایل اساتید دروس موضوعی به دلیل ناآگاهی از اصول کتابداری و ... به طور قطع پذیرفته نیست.
با توجه به مسائل ذکر شده می توان کل مطلب را به صورت زیر فرموله کرد؛
آشنایی و آموزش اساتید دروس موضوعی غیرکتابداری + ایجاد انگیزه در همکاری اساتید مرجع با آنان = همبستگی میان کار نظری و کار عملی = رسیدن به هدف آموزشی ( تربیت کتابدار متخصص )